Chu Văn An (1292–1370), tên chữ là Linh Triệt, hiệu Tiều Ẩn, quê ở làng Văn Thôn, xã Quang Liệt, huyện Thanh Đàm (nay thuộc huyện Thanh Trì, Hà Nội), là nhà giáo lỗi lạc nhất của nền giáo dục Đại Việt thời Trần.

Thuở trẻ, ông nổi tiếng học rộng, tính tình cương trực, không màng công danh khoa cử mà chọn con đường dạy học. Ông mở trường tư ở quê nhà, thu hút rất đông học trò theo học, trong đó có nhiều người sau này trở thành quan lại có tiếng trong triều như Phạm Sư Mạnh, Lê Quát. Danh tiếng về đạo đức và học vấn của ông vang xa, khiến triều đình để ý.

Dưới thời vua Trần Minh Tông, ông được mời ra làm Tư nghiệp Quốc Tử Giám, trực tiếp dạy dỗ hoàng thái tử và con em quý tộc, đồng thời biên soạn sách vở giảng dạy Tứ thư Ngũ kinh. Ông nổi tiếng nghiêm khắc, giữ gìn kỷ cương học đường, được các thế hệ học trò kính trọng.

Đến đời vua Trần Dụ Tông, triều chính suy đồi, nhiều gian thần lộng quyền, đục khoét dân chúng. Chu Văn An đã dâng lên nhà vua bản \"Thất trảm sớ\", xin chém bảy tên nịnh thần để chỉnh đốn triều cương. Sớ không được vua chấp thuận, ông liền treo mũ áo từ quan, lui về ở ẩn tại núi Phượng Hoàng, vùng Chí Linh (Hải Dương), lấy hiệu Tiều Ẩn, tiếp tục dạy học và viết sách.

Trong thời gian ở ẩn, dù nhiều lần được triều đình mời ra làm quan trở lại, ông đều từ chối, chỉ về kinh dự các dịp lễ trọng rồi lại trở về núi. Ông để lại một số trước tác như Tứ thư thuyết ước, Tiều ẩn thi tập, thể hiện tư tưởng Nho học uyên thâm kết hợp cốt cách thanh cao, khí tiết cứng cỏi.

Chu Văn An mất năm 1370. Ông được truy tặng tước hiệu và đưa vào thờ tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, xếp ngang hàng với các bậc tiên thánh, tiên hiền của Nho giáo. Hậu thế suy tôn ông là \"Vạn thế sư biểu\" - người thầy mẫu mực của muôn đời, biểu tượng cho khí phách và đạo làm thầy trong lịch sử giáo dục Việt Nam.