Lê Thái Tổ (1385–1433), tên thật là Lê Lợi, sinh năm 1385 tại Lam Sơn, huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa, trong một gia đình có thế lực và uy tín trong vùng. Ông là người có tài năng, lòng yêu nước và ý chí chống lại ách đô hộ của nhà Minh.

Năm 1418, trước tình cảnh đất nước bị quân Minh đô hộ, Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa tại Lam Sơn, Thanh Hóa. Cuộc khởi nghĩa gặp rất nhiều khó khăn trong những năm đầu, nhưng dưới sự lãnh đạo của Lê Lợi và sự giúp sức của nhiều tướng lĩnh, nghĩa quân từng bước lớn mạnh. Năm 1427, nghĩa quân Lam Sơn đánh bại quân Minh, buộc quân Minh phải rút khỏi Đại Việt.

Năm 1428, Lê Lợi lên ngôi Hoàng đế, lấy niên hiệu là Thuận Thiên, mở ra triều đại Hậu Lê. Ông bắt tay vào việc xây dựng lại đất nước sau nhiều năm chiến tranh, củng cố chính quyền, ổn định xã hội và phục hồi sản xuất nông nghiệp. Ông cũng chú trọng xây dựng quân đội và tổ chức lại bộ máy nhà nước để bảo vệ nền độc lập.

Lê Thái Tổ trị vì được 5 năm và mất năm 1433, hưởng thọ 49 tuổi. Ông được lịch sử ghi nhận là người lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Lam Sơn, đánh đuổi quân Minh và khôi phục nền độc lập của Đại Việt, đồng thời là vị vua sáng lập triều Hậu Lê.